In de vorige artikelen hebben wij geschreven over de regels van het burenrecht die betrekking hebben op bomen, heesters en struiken. De wet geeft ook nog een regel ten aanzien van de vruchten die van een boom afvallen. Indien die vruchten van buurmans boom op uw erf vallen, dan mag u die vruchten houden. Als een vruchtboom van uw buurman dus niet te ver van de grens af staat, heeft u kans op gratis fruit.

De wet geeft nog meer regels voor buren. Zo kan iedereen van zijn buurman vorderen dat op de grens van hun erven behoorlijk waarneembare afpalingstekens (grenstekens) worden gesteld. In de kosten daarvan moeten beide buren voor de helft bijdragen. De vraag die dan gesteld kan worden is: waar moeten die grenstekens uit bestaan? Daarover zwijgt de wet. Dus dat is een kwestie van goed overleg met de buren. Voor buren van wie de erven liggen in een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente (in het algemeen is dat binnen de bebouwde kom) geeft de wet nog een speciale regel. Een ieder kan in deze situatie van zijn buur vorderen dat op de grens van de erven een scheidsmuur van twee meter hoog wordt opgericht. Als er echter een provinciale of gemeentelijke verordening of een plaatselijke gewoonte is die de wijze of hoogte van deze scheidsmuur anders regelt, dan geldt echter die verordening of gewoonte. Ook hier bepaalt de wet dat de kosten van de scheidsmuur door beide buren voor de helft moeten worden gedragen. Moet de scheidsmuur ook persé van steen zijn? Nee, de wet geeft aan dat als in het burenrecht wordt gesproken over een muur dat daaronder wordt verstaan iedere van steen, hout of andere daartoe geschikte stof vervaardigde, ondoorzichtige afsluiting.

Op deze speciale regel geeft de wet nog een uitzondering: als je erf grenst aan een openbare weg of openbaar water dan kun je van de eigenaar van die weg of dat water niet vorderen om een scheidsmuur op de grens te plaatsen.

Denkbaar is dat een buur niet wil meewerken aan het plaatsen van een muur op de grens, bijvoorbeeld vanwege de kosten. Zoals gezegd kunt u dan de buurman eventueel daartoe dwingen via de rechter. Maar dat zal de verhoudingen meestal niet ten goede komen. Als je nu toch op je privacy bent gesteld en geen ruzie met de buurman wil, kun je dat dan op een andere manier realiseren? Ja. De wet zegt dat iedere eigenaar bevoegd is zijn erf af te sluiten. Dus je kunt ook een schutting langs de grens op je eigen grond neerzetten. Die schutting moet je dan wel helemaal zelf betalen, maar is dan ook van jou alleen. Maar hoe moet het dan met het onderhoud aan die schutting. Mag je daarvoor op het erf van de buurman komen? Ja, in beginsel wel. De wet geeft daarvoor een algemene regel. Als het voor verrichten van werkzaamheden aan een onroerende zaak (een schutting valt daar ook onder) nodig is om van een andere onroerende zaak tijdelijk gebruik te maken, dan moet die eigenaar dat toestaan. Die eigenaar behoeft dit echter alleen maar te doen als hem tijdig van tevoren is meegedeeld wanneer de werkzaamheden zullen worden uitgevoerd en als hij bovendien schadeloos wordt gesteld. Waaruit die schadeloosstelling dan moet bestaan, zegt de wet niet. Dat is dus weer een kwestie van overleg. Komt men er in onderling overleg niet uit dan beslist de rechter. De wet geeft echter ook een ontsnappingsmogelijkheid. Als de buurman gewichtige redenen heeft om het gebruik te weigeren of tot een later tijdstip uit te stellen, mag hij het gebruik van zijn erf (op het geplande tijdstip) weigeren. Zo als zo vaak beslist ook hier de rechter als men van mening verschilt of die gewichtige redenen er wel zijn.

U ziet een goede buur, waarmee je al dit soort kwesties in onderling overleg kunt regelen, zonder inschakeling van een rechter, is nog steeds beter dan een verre vriend.

(Artikel verschenen in De Brug nr. 12)